شهرهرت، دریک وادی بی امان وبی فریاد واقع شده و دورتا دور آنرا کوه های سربه فلک کشیده فراگرفته اند. شهرهرت، شهری است بی درو پیکر، بی قانون و بی برنامه که درآن راه ها به بیراهه ختم می شوند، بارها به مقصد نمی رسند ، آب ها سربالا می روند و قورباغه ها ابو عطا می خوانند! واژه های قاعده وقانون، سالهاست که از قاموس شهر هرت حذف شده و درآن اثری ازنظم وترتیب وحد وخط واندازه یافت نمی شود.واژگانی چون: چرا؟ به چه علت؟ و برای چه؟ نیز گویی از همان ابتدا درقاموس شهر هرت، وجود نداشته و چنین واژگانی هرگز به گوش اهالی این شهر عجیب وغریب واستثنائی نخورده است!مردمان شهر هرت از گونۀ خونسردانند و این ویژگی باعث شده که اغلب آنان، بر مصداق مثل معروف : «دنیارا آب ببرد آنان را خواب می برد» به مسائل و رخدادهای پیرامونی خود بی تفاوت وبی اعتنا باشند. انگیزۀ حق جویی و حق طلبی و پی جویی نیز گویی درآنان مرده است . بنا به نوشتۀ مرحوم زین العابدین مراغی، درسفرنامۀ ابراهیم بیگ : « اینان مرده اند؛ اما زنده، زنده اند؛ اما مرده»ازدیگر ویژگی های مهم این شهر، افزایش مداوم شمار قهوه خانه ها و سفره خانه ها وقلیان فروشی ها و قلیان چاق کنی ها وپیتزا فروشی ها و کافی شاپ ها و... وکاهش متقابل کتابخانه ها و کتابفروشی ها و کتاب خوان ها و مراکز فرهنگی وهنری و ورزشی ... وبی خیالی و بی تفاوتی مسئولان ذی ربط درقبال این تحولات نادر و بی بدیل و بی همتاست!درشهربی همتای هرت همچنین مواد مخدر وداروهای روان گردان فراوان تر و سهل الوصول تر از چیپس وپف فیل و پفک و شکلات وسایر تنقلات است وسوداگران مرگ بی هیچ قید وبند و ترس و واهمه ای می توانند این کالای مرگبار وخانه خراب کن را درهر زمان ومکان به مشتریان بخت برگشتۀ خود که بیشتر آنان راجوانان و نوجوانان تشکیل می دهند عرضه کنند؛ بی آن که مسئولان وظیفه شناس و دلسوز! این شهر، به اصطلاح ککشان بگزد و به روی خود بیاورند.درشهر شهیر هرت هیچ چیزو هیچ کس درجای خود قرار نگرفته است ،دراینجا درجۀ شایستکی افراد باترازوی تزویر و ریا اندازه گیری می شود و قد و قوارۀ اشخاص با مترتملق وچاپلوسی! دراین شهرنادانان ونالایقان درصدر می نشینند و دانایان وشایستگان در ذیل. چه بسیارند صاحبان تجربه وتخصص وهنر که دراین شهر درمحاق خاموشی و فراموشی فرو رفته اند و چه فراوان ، بی هنرانی که با توسل به ظاهرسازی و چرب زبانی و پررویی و ازهمه مهمتر پارتی بازی، درمشاغل حساس وکلیدی جا خوش کرده اند و به شهروندان شهر هرت دهن کجی می کنند!یکی از هنرهای اصلی اهالی شهر هرت ، قهرمان پروری ، بت تراشی واسطوره پردازی است . آنان خیلی راحت از یک آدم عادی ومعمولی بت می تراشند وآنرا آنقدرستایش وبلکه پرستش می کنند که پس از مدتی به اسطوره تبدیل می شود ودرصفحات تاریخ این شهر، جا خوش می کند. اهالی شهر هرت این هنر را از پدران خود به ارث برده اند و درحفظ و حراست آن از هیچ کوششی فروگذار نبوده اند . هنر دیگر اهالی شهر هرت ، بالیدن ونازیدن به پیشینه وتاریخ و فرهنگ و مفاخر و مشاهیر و میراث ها و ابنیه و اثار به جا مانده از پیشینیان است که خود هیچ گونه نقش ودخالتی درایجاد آنها نداشته اند. اینان بجای دارم ودارم، مدام از داشتم وداشتم دم می زنند ونمی دانند که تکیه کردن بر داشته های عهد بوق! به مثابۀ آویزان شدن از طناب های پوسیده ایست که هرآن امکان پاره شدن آنها و سقوط آنان به قعر درۀ عقب ماندگی وجاماندن ازقطار رشد وتوسعه وشکوفایی وجود دارد ، قطاری که به سرعت و بی وقفه پیش می تازد ومرزهای ترقی وتعالی را یکی پس از دیگری درمی نوردد. ادامه دارد
مسئولیت اجتماعی، به وظایف و تکالیفی گفته میشود که افراد اجتماع، اخلاقاً و قانوناً، متعهد و موظف به رعایت آنها هستند. مسئولیت اجتماعی انواع مختلفی دارد که ما در اینجا به دو نوع اصلی آن اشاره میکنیم:
1- مسئولیت اخلاقی
در این نوع مسئولیت، افراد اجتماع اخلاقاً، در قبال رخدادها و پدیده های گوناگون اجتماعی مسئول اند؛ لیکن عدم رعایت آنها جرم و یا تخلف محسوب نمیشود. مانند: مشارکت در امور خیریه، دستگیری از نیازمندان، حس نوع دوستی، کمک به بهبود بیماران، حفظ حرمت پدر و مادر و احترام به کهن سالان و...
2- مسئولیت قانونی:
مسئولیت قانونی به وظایف و تکالیفی اطلاق میشود که فرد قانوناً موظف به رعایت آنها بوده و سرپیچی از هر کدام، موجب پیگرد قانونی و مجازات میشود. مانند: عدم رعایت مقررات راهنمایی و رانندگی، ایجاد مزاحمت برای دیگران، کلاهبرداری و تصاحب قهری مال غیر و انواع بزهکاری ها یی که از نظر قانون جرم محسوب میشوند.
مسئولیت های اخلاقی، همگانی و جهان شمولند و با وجود تنوع قومی، فرهنگی و نژادی در جوامع گوناگون بشری، مشترک بوده و به عنوان ارزش ها و هنجارهای مثبت اجتماعی محترم شمرده میشوند. برهمین اساس، مردم، در همه اجتماعات بشری، نوع دوستی و کمک به هم نوعان را بر خود فرض دانسته و در بزنگاه رخدادها، به کمک همنوعان خود می شتابند. این قبیل نوع دوستی ها در انواع رویدادها از جمله: زلزله، سیل، طوفان، و شیوع بیماری ها متجلی شده و هر کس در حد توان خود به آسیب دیدگان این حوادث کمک می کند.
با شیوع ویروس کرونا در سراسر جهان احساس نوع دوستی در افراد اجتماع، نمود عینی پیدا کرد و دیدیم که چگونه سیل کمک ها در اشکال گوناگون، به مراکز بهداشتی و درمانی سرازیر شد و بیشتر کشور ها با وجود در گیری با این ویروس، بدون در نظر گرفتن ملاحظات ملی، سیاسی و فرهنگی، در زمینه جلوگیری از گسترش کرونا و درمان مبتلایان، به سایر کشور ها کمک کرده و می کنند.
هموطنان ما نیز مانند همیشه از کاروان نیکوکاری عقب نمانده و بیشتر آنان با کمک های نوع دوستانه خود به خانواده ها و تلاشگران و فعالان نظام سلامت، به وظیفه و مسئولیت اجتماعی خود عمل کرده و می کنند.
نا گفته نماند که عمل به مسئولیت اجتماعی به ویژه در شرایط حساس کنونی، تنها در کمک ها و حمایت های مادی خلاصه نمی شود؛ بلکه همدلی و همکاری با پزشکان، پرستاران و کادر درمانی و عمل به توصیه های آنان است که افزون بر کاستن از سنگینی باری که به طور شبانه روز بر دوش می کشند؛ این عزیزان را در ادامه راه مقدسی که در پیش گرفته اند، دلگرم و علاقمند می کند.
بنا بر این باید همه ما با درک این واقعیت که به نوعی در گیر جنگی نا برابر با یک موجود سمج و کشنده هستیم، با تمام قوا در مقابلش صف آرایی کنیم و تا محو کامل آن، از پای ننشینیم . بدیهی است که یکی از مؤثر ترین راه های این مبارزه ماندن در خانه، خودداری از سفرهای غیر ضرور و پرهیز ازحضور در تجمعات است.
با وجود همه بوق و کرناها، خبرها، اطلاعیه ها، هشدارها، اعلام خطر ها و آمارها در باره سرعت سرایت ویروس منحوس کرونا و به رغم مشاهده و لمس اثرات و تبعات ویرانگر این ویروس و ضایعات و خسارت های انسانی و اقتصادی آن، هنوز شماری از هموطنان ما در شهرها و روستاها بدون توجه به این واقعیت ها به زندگی عادی و طبیعی خود ادامه می دهند، از حضور در اماکن عمومی، حضور در اجتماعات، خریدهای نوروزی و حتی رفتن به مسافرت... تردیدی به خود راه نمی دهند و همچنان با بی تفاوتی و لاقیدی تمام به پیشواز این ویروس خانمانسوز می شتابند و از این طریق، خود و همنوعان خودرا در معرض مخاطره قرار می دهند!
بدیهی است که اگر یک نفر، یک نفر دیگر را به ویروس کرونا مبتلا کند، تعداد مبتلایان دو برابر می شود. و اگر هر کدام از آن دو نفر یک نفر دیگر را مبتلا کند شمار مبتلایان به چهار نفر بالغ می شود. اگر این حساب تصاعدی را همچنان ادامه دهیم شمار مبتلایان، به طور محسوسی بالا می رود؛ یعنی آن یک نفر باعث ابتلا هزاران نفر به این بیماری شده و در نتیجه منجر به همه گیری در جوامع می شود. کما اینکه کرونا در ابتدا به بدن یک نفر چینی وارد شده و آن یک نفر در اثر معاشرت با دیگران، باعث بروز اپیدمی و فراگیری بیماری در سطح جهان شده است.
باید به این واقعیت توجه داشته باشیم که در زندگی اجتماعی و در جامعه مدنی، انسان ها زنجیر وار به همدیگر وابسته اند و اگر حادثه ای رخ دهد، بلایی نازل شود، و یا ویروسی شایع شود؛ اعضای جامعه همگی از آن متضرر و متأثر می شوند و هیچکس نمی تواند با بی تفاوتی از کنار آن عبور کند.به قول سعدی شیرین سخن: " چو عضوی به درد آورد روزگار دگر عضوها را نماند قرار"
بنا براین، باید همه ما به توصیه ها و رهنمود های پزشکان و کارشناسان، مبنی بر: ضرورت رعایت بهداشت فردی و همگانی و مراقبت های جمعی از جمله: پرهیز از حضور در مجامع عمومی، مسافرت های غیر ضرور و قرنطینه خانگی گوش فرا دهیم و از هرگونه تک روی و بی مبالاتی در این زمینه بپرهیزیم؛ تا بلکه بتوانیم از سد این بلای خانمان سوز به سلامت عبور کنیم.
یادآوری:
در قسمت اول این یادداشت ها، بابیان این که: رقابت ها با همه خوبی ها و چالش هایی که بر آن مترتب بود، به پایان رسید و اکنون نوبت رفاقت هاست. اقشار مختلف مردم، به ویژه نمایندگان، نامزدها و داوطلبان نمایندگی در دوره های گذشته، اعضای شورای شهر و مدیران دستگاه های اداری در ادوار مختلف را به همدلی و همفکری با منتخب مردم فراخواندیم و از آنان خواستیم که با انتقال اطلاعات، ایده ها، ابتکارات، دست آوردها، پیشنهادات .و تجریباتی که در دوره های نمایندگی و مدیریت خود کسب کرده اند، به منتخب خود، وی را در انجام وظایف خطیر نمایندگی و تحقق توسعه منطقه یار و مدد کار باشند...
یکی از پیش شرط های عمل به وظایف خطیر وکالت، شناخت کافی از مشکلات و آشنایی با نیازها و اولویت های جامعه، به ویژه حوزه انتخابیه است که باید هر یک از نمایندگان با ایجاد ارتباط نزدیک و تنگاتنگ با موکلین و گفت و گوی بی واسطه با اقشار مختلف مردم، اطلاعات و آگاهی های لازم را درباره وضعیت عمومی جامعه از آنان کسب و در تصمیم گیری های خود ملاک عمل قرار دهند.
باید بپذیریم که هیچ فردی بی نیاز از هم فکری و هم اندیشی با دیگران نبوده و نمی تواند بدون مشورت و نظر خواهی از مطلعین و صاحب نظران ، درباره همه مسائل، اظهار نظر و تصمیم گیری کند؛ لذا منتخب مردم باید از طرق مختلف با اقشار جامعه در ارتباط باشد و از دیدگاه ها و پیشنهادات آنان برای اتخاذ تصمیمات صحیح و منطقی در باره موضوعات مرتبط با حوزه انتخابیه استفاده کند.
تشکیل جلسات پرسش و پاسخ با حضور مدیران و مسئولان ادارات و سازمان ها در یکی از مکان های عمومی، یکی از مؤثرترین و کم هزینه ترین راه های ایجاد ارتباط مستقیم با مردم است که دکترعلیزاده می تواند با حضور در این جلسات، ضمن پاسخگویی به پرسش های مردم، آگاهی های لازم را درباره مشکلات و نیازهای منطقه کسب کند.
منتخب مردم همچنین می تواند با حضور تدریجی در میان اقشار مردم، از جمله اساتید، فرهنگیان، دانشجویان، دانش آموزان ، مدیران و کار کنان ادارات ، کارگران، کارفرمایان، تجار، بازاریان و مردم کوچه و بازار و ارتباط چهره به چهره با آنان، ضمن تجدید دیدار با این اقشار و اطلاع از مشکلات و نیازهای صنفی آنان، وضعیت عمومی جامعه را از نزدیک مشاهده و مورد ارزیابی قرار دهد.
ارتباط دایم و مستمر با اصحاب رسانه و اهالی قلم و استفاده منطقی از ظرفیت های استثنایی رسانه های جمعی برای مبادله اطلاعات و اخبار، انعکاس رخدادها، گزارش عملکردها و تحولات جامعه و اطلاع ازنظرات و تحلیل های نویسندگان و نظریه پردازان نیز یکی از بهترین و کاربردی ترین راه های ایجاد ارتباط با مردم است که باید منتخب مردم به آن اهمیت ویژه قائل شود و از آن غافل نباشد.
ایجاد ارتباط با افراد نخبه، آگاه به مسایل، صاحب نظر در امور مختلف جامعه و کسانی که از تجربه و توان کافی در امر برنا مه ریزی و تدوین چشم انداز و ترسیم افق های توسعه و تهیه نقشه راه و حرکت در مسیر پیشرفت منطقه و مقابله با موانع توسعه و .... برخوردارند و درعین حال عاشق شهر و دیار خود هستند و حاضرند در راستای رشد و اعتلای منطقه و شکوفایی اقتصاد و ارتقاء فرهنگ و تحقق توسعه پایدار گام بردارند...یکی دیگر از راه های کسب تجربه و اخذ مشاوره برای منتخب مردم است.
بدیهی است که دوستان و مشاوران هر یک از نمایندگان باید در عین آگاهی و احاطه به مسائل و مشکلات جامعه و برخورداری از تجربه و توان کافی برای مشاوره و هم اندیشی، قابل اعتماد بوده و صداقت، سلامت نفس و حسن نیت خود را در عمل به اثبات رسانیده باشند.
تجربه دورههای گذشته مؤید این واقعیت است که افراد سودجو و فرصت طلب با ظاهری فریبنده و زبانی چرب و نرم ، صرفاً به قصد سوء استفاده از موقعیت و رانت نمایندگان و تأمین منافع شخصی و جناحی ... در نمایندگان نفوذ کرده و با توسل به انواع لطایف الحیل، اعتماد آنان را به خود جلب و در سلک نزدیکان و مشاوران آنان در می آیند و موجب می شوند افراد صادق و دلسوزی که طبعاً از روحیه چاپلوسی و چرب زبانی برخوردار نیستند به حاشیه رانده شوند. حتی دیده شده است که یاران نزدیک و کسانی که سال ها در کنار نمایندگان بوده و پایبندی خود را به اصول و معیارهای اخلاقی و اجتماعی و رعایت صداقت و امانت به اثبات رسانیده اند، پس از پایان انتخابات به حاشیه رانده شده و از چرخه مشاوره و هم اندیشی خارج شده اند و جای خود را به کسانی داده اند که قادرند با سوء استفاده از فرصت ها در نمایندگان نفوذ کرده و به رغم فقدان صلاحیت و شایستگی لازم، جایگاه خود را در جمع نزدیکان و حتی مشاوران آنان تثبیت کنند و صد البته با گذشت زمان برای آنان مایه دردسر و حتی موجب افت آراء ایشان در دوره های بعدی شوند.
عباسعلی خسروداد
طبق تعریف: پیشگیری عبارت است از اقداماتی که برای از بین بردن یا به حداقل رسانیدن زمینه بروز هر گونه رخداد ناگوار و کاهش هزینههای ناشی از آن، انجام می گیرد.
این رخداد، ممکن است از نوع آسیب های اجتماعی، جرایم و تخلفات، حوادث طبیعی و یا شیوع انواع ویروس ها و بیماری ها باشد.
برای پیشگیری از هر یک از موارد فوق توسط جامعه شناسان، متخصصان و پزشکان، شیوه ها و دستورالعمل هایی ارائه می شود.
با شیوع ویروس کرونا در اغلب مناطق کشور، این قبیل دستورالعمل ها به طور مداوم توسط پزشکان و مراکز بهداشتی و درمانی صادر و با استفاده از ظرفیت رسانه های مختلف از جمله فضای مجازی در سطح عمومی منتشر میشود.
دستورالعمل های مذکور شامل: استفاده از ماسک، شستشوی مرتب دستها، ضدعفونی کردن محل کار و زندگی، پرهیز از دست دادن و روبوسی، نزدیک نشدن و هم نفس نشدن با دیگران و در نهایت قرنطینه خانگی است.
صدور این دستورالعمل ها هرچند لازم و ضروری است؛ اما کافی نیست. به دیگر بیان صدور دستورالعمل و تکرار و تأکید بر ضرورت رعایت آن به تنهایی و بدون فراهم کردن مقدمات و ابزارهای مورد نیاز آن، شعاریست بی حاصل و کاریست بیهوده و عبث!
برای مثال: در شرایطی به ضرورت استفاده از ماسک، تاکید می شود که دسترسی به آن برای همگان مقدور نیست و بیشتر مردم با کمبود و حتی نبود این وسیله مواجهند. متاسفانه به علت فقدان نظارت و کنترل کافی در کار تولید و توزیع ماسک، شماری از افراد سودجو و فرصت طلب، با دپو کردن این کالا و ایجاد نوعی بازار سیاه، آن را به چندین برابر قیمت واقعی عرضه می کنند. وسایل ضد عفونی کننده نیز که باید در شرایط حساس کنونی به طور رایگان در اختیار مردم قرار گیرند، در بازار و داروخانه ها کمیاب و بلکه نایاب است! و انواع کمبود ها، نا رسایی ها و ناهماهنگی ها که عمل پیشگیری را با مشکلاتی مواجه می سازد!
موضوع دیگری که در شرایط کنونی مغفول مانده و در باره آن بحثی به میان نمی آید، عرضه غیر بهداشتی اغلب کالاها از جمله: مواد غذایی و مصرفی توسط فروشندگان این کالاهاست. مثلاً: نانوایان با دستی که پول میگیرند با همان دست، نان تحویل مشتری میدهند. یا گوشت فروشی ها و عرضه کنندگان انواع مواد غذایی و مصرفی مانند مبوه و غذاهای پخته و از آن جمله: ساندویچی ها و عرضه کنندگان غذای آماده، این کالاها را با دست های آلوده به پول به مشتریان خود تحویل می دهند! و این در حالی است که این کالاها را نه میتوان شست و نه ضدعفونی کرد!
عرضه مواد غذایی در خارج از یخچال و در فضای آزاد و عرضه نان به صورت بسته بندی شده در سویر مارکت ها و اغلب در بیرون از مغازه و در معرض باد و خاک و انواع ویروس ها و باکتری ها نیز نمونه های دیگری از ضعف نظارت و بی توجهی متولیان بهداشت و درمان به این قبیل بی مبالاتی هاست که باید مورد توجه قرار گیرند
آیا با این و ضعیت، صدور دستورالعمل و سر دادن شعار پیشگیری کافی است؟! مسئولان ذی ربط، در این زمینه ها چه تدابیری اندیشیده اند و تکلیف مردم با تداوم این روند چیست؟!